Inprenting

Inprenting is de term voor het leerproces waarbij vroege sociale interacties een grote rol spelen bij de ontwikkeling van het gedrag.

Konrad Lorenz

Een voorbeeld is de herkenning van de moeder, onderzocht bij ganzen door de Oostenrijker Konrad Zacharias Lorenz (1903 – 1989).
Lorenz ontving in 1973 een Nobelprijs die hij deelde met de Nederlandse bioloog Nikolaas Tinbergen (1907 – 1988) en de Oostenrijker Karl von Frisch (1886 – 1982), die net als Lorenz baanbrekend werk op het gebied van de ethologie (gedragsleer) hebben verricht. Wereldberoemd is het onderzoek van Lorenz naar het volggedrag bij jonge ganzen.

Lorenz toonde aan dat ganzen direct na het uitkomen uit het ei zich een beeld van hun moeder vormen door middel van inprenten. De ganzen volgen het eerste wat ze zien bewegen en beschouwen dat voor de rest van hun leven als hun moeder. De maximale gevoeligheid bij ganzen werd vastgesteld tussen het dertiende en het zestiende uur na het verlaten van het ei. Nadien neemt deze gevoeligheid af en tegen het tweeëndertigste uur is deze nagenoeg volledig verdwenen. Ganzen zijn nestvlieders en daarom is het belangrijk dat ze snel ingeprent raken op hun soortgenoten.

Ook honden kennen een inprentingsperiode maar deze is veel minder gericht op één moment. Honden zijn immers nestblijvers.
Bij honden is het kritieke punt vastgesteld tussen de tweede en de dertiende week na de geboorte.

Als pups gedurende deze periode verstoken zijn gebleven van menselijk contact zullen de honden hun hele verdere leven grote moeite hebben de mens als soortgenoot te beschouwen hetgeen tot gedragsproblematiek kan leiden.

Datzelfde geldt voor de pups die door mensen met de fles grootgebracht worden en geen contact hebben gehad met broertjes, zusjes en/of ouderdieren. Deze pups zullen andere honden niet als soortgenoot herkennen met als gevolg op latere leeftijd problemen in de omgang met andere honden.

Inprenting is een onomkeerbaar proces. Je kunt een hond op latere leeftijd niet meer alsnog inprenten. Voor een beter begrip zie ons artikeltje over ontwikkelingsfasen.

Hieronder een filmpje over de ganzen van Lorenz